Landgoed Rollecate: ‘Ik hoop dat dit alles zo kan blijven voortbestaan.’

LandgoedRollecate_portret_PetervanDinther_MG_3257_www

E.L.T. baron van Isselmuden

(geb. 1950)
Landgoedeigenaar

Het landgoed Rollecate van Baron van Isselmuden en zijn familie ligt in het bos van de gemeente Ede aan de Panoramaweg 5-13 in Bennekom. Het witte huis ligt verscholen achter groenblijvende bomen; het is niet al te groot, maar het ziet er gezellig uit met zijn rieten dak en de vele vensters. Ik word gastvrij ontvangen door de baron en zijn vrouw. Rondkijkend in de woonkamer, waar de houtkachel brandt, zie ik de getuigen van een lange geschiedenis van het geslacht Isselmuden waaronder een portret van voorouders uit 1734. Maar hoe staat het met de geschiedenis van het landgoed? De baron is nu aan het woord.

Tekst Anneke Liefkens, beeld Peter van Dinther

‘In 1947 kwamen mijn ouders terug uit Nederlands Indië. Ze kregen een huis van de familie aangeboden, maar dat wilde mijn vader eigenlijk niet. Hij is toen zelf rond gaan kijken en heeft dit huis gevonden. Het huis is gebouwd rond 1930. Hiernaast staat nog de kleine woning waar de architect gewoond heeft toen hij dit huis bouwde. Toen mijn vader het kocht in 1947 moest er veel hersteld worden vanwege oorlogsschade. Het was een kale boel omdat bomen gekapt waren, maar vooral omdat de grond rond ons huis voornamelijk uit heide bestond. Nieuwe jonge bomen werden ingeplant. Ik kon toen ik jong was helemaal over de spoorlijn kijken vanuit het huis. In totaal was er 4 ha grond bij, niet genoeg om een landgoed genoemd te worden. Daarvoor moet je over 5 ha grond beschikken. Dat werd het pas in de jaren ’90-’92 nadat ik met de gemeente Ede onderhandeld heb over de aankoop van een stukje grond, waardoor ik ruim 5 ha had. Ik heb toen de status van landgoed aangevraagd om gerangschikt te worden onder de Natuurschoon Wet. Daar zijn voordelen aan verbonden bijvoorbeeld successierechten, de hoogte van de WOZ waarde en subsidie door openstelling. Openstelling betekent dat je een aantal meters van je landgoed voor wandelaars beschikbaar stelt. Met groene bordjes, blauwe en witte mogen niet meer, kun je zelf de paden aangeven zodat mensen niet ineens voor je huis staan.

Rollecate in de oorlogsperiodeLandgoedRollecate_Huis_PetervanDinther_MG_3279-2_www
In de oorlog hebben hier veel onderduikers gezeten. In onze slaapkamer zit achter de kast nog een deur die ging naar een ruimte onder het riet. Hierbuiten was een groot gat gegraven. Daar hebben Engelsen in gezeten. Later hebben we er een mestput van gemaakt. Het huisje, waar de architect gewoond heeft, was helemaal ondergraven. Daar hebben joden ondergedoken gezeten. Nog niet zolang geleden kwam hier een man met een sterk Engels accent, die 50 jaar geleden hier ondergedoken heeft gezeten. Hij vroeg of hij de wc mocht zien. Hij had daar in een tegel geschoten toen hij op de wc zijn pistool aan het schoonmaken was. Die tegel was wel gerepareerd, maar de plek van de kogel was nog duidelijk te zien. De man wilde ook graag zijn onderduikplek zien, waar hij vanuit het huis zo vaak naar toe was gelopen. 50 jaar lang begroeiing maakte de plek voor hem totaal onherkenbaar tot hij zijn handen voor zijn ogen deed. Toen liep hij feilloos vanuit de voordeur naar zijn onderduikplek. Wij zijn natuurlijk na de oorlog hier komen wonen, maar het geeft wel aan dat de Rollecate een belangrijke plek in de oorlogstijd is geweest.

Het landgoed Rollecate anno 2012
Als je het landgoed vanaf de Panoramaweg binnenkomt dan zie je aan beide kanten van de oprit een rij lindebomen en 2 witte huisjes. Mijn vader heeft in ’47-’48 die lindebomen geplant. In 2011 zijn ze om en om gerooid omdat ze te groot waren geworden en daardoor te dicht op elkaar stonden. Mijn vader heeft in 1948 drie grote kippenhokken gebouwd met gaas er omheen zodat de kippen buiten konden lopen. Mijn vader dacht toen: het is hier wel mooi zitten maar er moeten ook centjes binnenkomen. Toen was het een gouden vondst om kippen te houden. Maar de eierprijs werd slechter en slechter en toen zijn twee kippenhokken omgebouwd tot recreatiewoningen en de derde is mijn werkschuur. De woningen worden verhuurd. Eerst als vakantiewoning en later voor langere tijd, zodat je er bijna geen omkijken naar hebt. We hebben altijd wel goede huurders. Als er een huisje vrijkomt, hebben ze vaak meteen al iemand anders die hier wil wonen. Dat vinden wij prettig want als een huurder goed is, zijn hun vrienden en kennissen vaak ook wel geschikt. Op het moment woont er een ingenieur die aan de Landbouwhogeschool verbonden is en hier een nieuw vliegje of mugje ontdekt heeft. De naam Rollecate gaat dus ook die archieven in. Naast onze grond aan de Panoramaweg en gescheiden door een hek liggen de Celtic Fields die de gemeente heeft aangelegd. Ze hebben daarvoor een stuk bos gekapt. Die akkertjes zijn natuurlijk niet bij het hek opgehouden, maar dat is niet belangrijk. Ze geven wel een aardig idee hoe de akkertjes vroeger in de ijzertijd erbij gelegen hebben. Op het terrein ligt een kleine vleermuizenkelder. Als je ‘s avonds buiten zit, zie je de vleermuizen overvliegen. De kelder ligt buiten het opengestelde gebied. Ik wil er ook niemand in hebben, vleermuizen zijn zo gevoelig voor warmte. Als je erin gaat dan kun je ze zo van de muur plukken. Ze voelen als iemand dichtbij is want dan gaat de temperatuur omhoog. Vleermuizen voorspellen de winter. Als het niet koud is, zitten ze hoog, maar als het kouder wordt zie je ze van de ene kelder naar de 7 meter diepere kelder gaan. Ze gaan laag zitten als het gaat vriezen.

Activiteiten van de landgoedeigenaar
Je zou kunnen zeggen: ik ben rentmeester en ik ben tuinman. Ik ben opgegroeid in dit huis en ik ben hier ook altijd gebleven. Ik heb in Tiel een landbouwopleiding gevolgd, geënt op theorie en praktijk. Dus het werk hier is mij niet vreemd. Ik heb wel 7 jaar in Belgie gewoond, maar kwam in de weekenden altijd thuis. Het is hier rustiger dan in de stad Brussel.

Mijn 3 kinderen zijn hier geboren en opgegroeid. Op het moment onderhoud ik het landgoed alleen. Ja, veel doe ik samen met mijn vrouw. Het is veel werk en ook financieel is het uitkijken. Toen ik nog werkte, werd ik geholpen door vrijwilligers. Zij kampeerden hier dan een week en werkten dan van ‘s morgens 8 uur tot ‘s middags 12 uur. Zij zijn hier jaren geweest. Maar nu ik niet meer werk, kan ik het zelf goed af. Ik heb hiervoor ook genoeg materieel. Een paar jaar geleden zijn er veel bomen gerooid, tegelijk met het gemeentebos. Zo’n 600 kuub is er door een aannemer uitgehaald. Er moest meer licht in het bos komen. Ik koop ieder jaar kerstbomen en die plant ik dan aan. Ongeveer 4 weken geleden heb ik nog bomen geplant. Tegen kerstmis komen mensen hier een boom uitzoeken en er uit halen of omhakken.

Er is contact met andere landgoedeigenaren, bijvoorbeeld met landgoed Quadenoord. Trouwens de tuinman die we vroeger hadden kwam van Quadenoord en als je dan niet luisterde dan zei hij: “Ik heb vanmorgen de heks van Quadenoord nog zien lopen dus….”. Nu ja, dan luisterden we wel. Ik ben lid van de Federatie Particulier Grondbezit. Zij houden regelmatig bijeenkomsten. Het is een soort netwerk en als er beleidswijzigingen zijn dan hoor je die ook wel. Er is ook een blaadje van landgoedeigenaren waar je ook een aantal dingen uit kunt halen. Ik wil heel graag dat mijn kinderen de Rollecate in stand kunnen houden en dat dit alles zo kan blijven voortbestaan.

Tenslotte: waar komt de naam Rollecate vandaan?
Ik kom uit een heel oude familie; de eerste vermelding is in 1227. Oorspronkelijk komen we uit IJsselmuiden. Langs de IJssel stonden palen waarlangs de paarden over het jaagpad de schepen voorttrokken. De palen in de bochten waren zogenaamde rolpalen. Dat is verbasterd tot de naam Rollecate. In Vollenhove heeft ons huis,een havezate met de naam Rollecate, gestaan. Dat is verbrand. Toen leerde een jongen van Dedem een meisje van Isselmuden kennen. Ze hebben toen de stenen van de oude havezate per schip vervoerd over de Dedemsvaart die hij daarvoor gegraven heeft. In Oud Leusden hebben ze de nieuwe Rollecate gebouwd, maar dat bestaat niet meer. Mijn ouders hebben aan dit bezit de naam Rollecate gegeven, een naam dus die van oudsher verbonden is met het geslacht Isselmuden.’

 

Beluister hier een fragment van het verhaal

Kijk ook eens op: