Collectieboomgaarden; help mee oude rassen in stand te houden

hoogstamfruit

Vorig jaar hielden we in de Achterhoek een actie met Kenniscentrum Nelles en de hoogstamfruitspecialist Hennie Rossel  waarbij we enthousiaste bewoners in het buitengebied zochten die een ‘collectieboomgaard’ wilden aanplanten. Hieraan deden zo’n twintig eigenaren mee.

Oude fruitrassen: vergeten, maar teruggevonden en beschikbaar voor fruitliefhebbers
U kunt nu ook een collectieboomgaard aanplanten. Dat is een boomgaard met hele oude rassen die zeer zeldzaam zijn geworden. Een collectieboomgaard bestaat uit hoogstamfruitbomen waarvan de bomen een stam hebben van ca. 1.80 meter met daarboven de kroon. Samen met hoogstamfruitspecialist Hennie Rossel wil SLG deze rassen behouden voor de toekomst. Doet u mee?

Instandhouding van ons levend cultureel erfgoed
Veel appel- en perenrassen waarvan men tot voor kort dacht dat ze niet meer bestonden, zijn de afgelopen twee decennia toch nog door ons teruggevonden, met name in Gelderland, c.q. Oost-Nederland. Samen met enkele Achterhoekse boomkwekers hebben wij die de afgelopen jaren weer beschikbaar kunnen maken voor geïnteresseerde en gemotiveerde hobbyfruittelers, met name ook in Gelderland, c.q. Oost-Nederland.

Levend Erfgoed
De geschiedenis van fruitrassen gaat terug tot de tijd van de Grieken. De Romeinen namen hun kennis over en verspreidden die over Europa. Het is bekend dat er altijd al vele (verschillende) rassen waren, en mogelijk zijn de rassen van nu zelfs nog te herleiden tot die tijd.

Pas in de 17e eeuw beschreef Johann Hermann Knoop de rassen uitgebreid in zijn boekwerk ‘Pomologie of Kennisse der Vrugten en bezonder van de Appels en Peeren’. Met dit unieke werk in de hand konden appels en peren eindelijk gedetermineerd worden. Iedere streek kende eigen rassen, vaak geënt door kloosterlingen en later door (fruit)boeren.

Oude rassen zijn waardevolVlaamse schijveling
Veel oude rassen zijn inmiddels verdwenen en dat is zonde, want het gaat hier niet alleen om levend erfgoed. Oude rassen zijn vaak erg sterk. Door een grote collectie aan te leggen met veel verschillende rassen, verzamel je veel erfelijke eigenschappen (genen). De oude rassen van toen kunnen van groot belang zijn voor het behoud van de gewassen van de toekomst. Nieuwe rassen kunnen via de oude eigenschappen resistent worden gemaakt tegen ziekten en plagen.

Wat is een collectieboomgaard?
Een collectieboomgaard bestaat uit ongeveer 10-15 bomen van de meest zeldzame, verloren gewaande fruitrassen, zoals Gamerse Zure (appel), Honingzoet (appel), Dirkjespeer of Winterbergamot (peer). Deze rassen zijn door amateurs en liefhebbers na veel speurwerk herontdekt in enkele oude vooroorlogse boomgaarden.

Werkwijzejonge pruimen
Na ontvangst van uw aanmeldingsformulier neemt Hennie Rossel contact met u op voor nader overleg om te bepalen of u in aanmerking kunt komen en of uw locatie geschikt is. De bomen worden voor u besteld en u hoort bij welke kweker u de bomen op kunt halen.

Levering van bomen
De levering van fruitbomen geschiedt naar beschikbaarheid en uitsluitend in door Hennie Rossel, overigens zorgvuldig samen te stellen sets van minimaal 10 hoogstambomen bestaande uit appel en/of peer. Daarbij ontvangt u, de collectiehouder, een overzicht met relevante gegevens over de verkregen rassen. Zo ontvangt u achtergrondinformatie over de herkomst van het ras, de meest waarschijnlijke naam, inclusief bekende synoniemen, de plaats waar de betreffende boom/het betreffende ras was teruggevonden, alsook over beschikbare (toegankelijke) en/of relevante literatuurgegevens.

Onderzoek
De toekomstige collectiehouder, u dus, wordt gevraagd om bij de aanplant een plattegrond van de boomgaard te maken waarop de precieze plek van de individuele bomen is aangeven. Iedere collectie gaat namelijk deel uitmaken van een inmiddels al uitgebreide, goed gedocumenteerde totaal-collectie. Deze zal in de toekomst mogelijk onderdeel gaan uitmaken van een wetenschappelijk onderzoekprogramma va onder de paraplu van het Nederlands Fruit Netwerk. Een en ander in samenwerking met het Centrum voor Genetische Bronnen, te Wageningen en de Stichting De Oerakker. Belangrijkste oogmerk van dit project is om de betreffende rassen voor het nageslacht te behouden en zo goed mogelijk te karakteriseren. Inmiddels zullen de te leveren bomen, met name wat juiste naam en nuttige eigenschappen van de betreffende rassen betreft, ook nu al onderwerp van studie gaan vormen. Wij hopen dat de collective-houder hieraaan een belangrijke bijdrage zal leveren.
Zie deze website voor nadere informative omtrent de beschikbare rassen: www.vergetenfruitrassen.nl

Voorwaarden/eigenschappen bomen
U kunt minimaal 10 bomen bestellen, maar meer is uiteraard ook mogelijk (1 set). Zo’n set kan uit door u gewenste aantalllen appel- of perenrassen bestaan. U bepaalt dus zelf hoeveel bomen (rassen) van elk.
Er zijn eigen kosten aan verbonden:
– Een hoogstam maat 8/10 cm (omtrek op 1.00 meter hoogte bedraagt  8-10 cm) met een 2 jarige kroon kost € 30,– per boom.
Beschikbare rassen: ca. 100, in meerderheid zeldzame rassen (appel en peer), die voor het merendeel waren (terug)gevonden in Oost-Nederland.
Hulpmiddelen, als palen en boomband zijn ook verkrijgbaar.
Let wel: de kosten zijn inclusief collectiekosten.

Aanmeldformulier Collectieboomgaarden Hennie Rossel

Hiermee meldt u zich vrijblijvend aan voor collectieboomgaarden van Hennie Rossel. Na aanmelding neemt Hennie Rossel contact met u op. Samen met hem wordt de definitieve rassenlijst samengesteld. De velden met een * zijn verplicht.
  • U ontvangt een bevestigingsmail. Via Landschapsnieuws houden we bewoners en vrijwilligers in Gelderland op de hoogte over nieuwe projecten en acties in het landschap. Wilt u Landschapsnieuws niet ontvangen, verwijder dan het vinkje. U kunt zich ten allen tijde afmelden via een link onderaan iedere editie van Landschapsnieuws.
  • Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.