Meer ecologie op uw erf

Woont u in het buitengebied en wilt u graag uw erf of omringende percelen aantrekkelijker maken voor vogels, insecten en dieren? En op deze manier zelf bijdragen aan het behoud van  biodiversiteit? Dan bent u bij ons aan het goede adres.

Algemeen

Of een diersoort op uw erf kan voorkomen, hangt van vele factoren af. Op de eerste plaats is het van belang of de soort al in de omgeving aanwezig is zodat deze uw erf kan bereiken. Daarnaast is voedselaanbod, schuilgelegenheid en geschiktheid ten aanzien van voortplanting van belang.  Deze factoren hangen vaak samen met de aard van de bodem, de beplanting en van  de bebouwing.

Biodiversiteit

ecologie_op_het_erfBiodiversiteit heeft betrekking op de rijkdom aan leven om ons heen: zowel planten,  dieren als micro-organismen.  Dankzij deze grote rijkdom aan leven is er vruchtbare grond, schone lucht en zijn er grondstoffen voor de vele producten die mensen gebruiken: medicijnen, huizen, kleding en brandstof. De balans is echter verdwenen en de biodiversiteit gaat hard achteruit. Ook de biodiversiteit in het cultuurlandschap staat onder druk. Wij zetten ons samen met grondeigenaren in om biotopen voor dieren in het Gelderse cultuurlandschap te behouden, te herstellen of te creëren. Vele vrijwilligers leveren hierbij een onmisbare inzet.

Hiernaast ziet u een (ideale) overzichtstekening van het erf in het landschap. De variatie van kleine landschapselementen zorgt voor schuil- en voedselplekken voor veel verschillende vogels, kleine zoogdieren en insecten.

Informatie per diersoort

Vleermuis

In Nederland komen 17 soorten vleermuizen voor. Een aantal gebruikt holle bomen als woonplaats. Maar er zijn ook 8 soorten die zich vestigen in gebouwen. Met name kieren in muren en daken zijn hiervoor geschikt maar ook spouwruimtes, de ruimtes achter betimmering, daklijsten of  dubbelwandige schoorstenen. Deze medebewoners veroorzaken nauwelijks of geen overlast. Vleermuizen zijn zoogdieren die leven van insecten. Geknaag aan uw huis hoeft u niet te vrezen.
Zo’n 100 bij ons aangesloten speciaal opgeleide vrijwilligers zetten zich in voor vleermuizen. Mocht een bewoner onverhoopt een vleermuis te gast hebben op zijn slaapkamer, dan kunnen deze vrijwilligers gebeld worden. Zij geven op locatie advies en kunnen de betreffende persoon vrijwel altijd geruststellen. Wij coördineren dit netwerk van vrijwilligers en werken hierbij samen met VleGel (Vleermuiswerkgroep Gelderland).
Wilt u meer informatie over vleermuizen? Lees dan de brochure vleermuizenbrochure of kijk op www.vleermuis.net  en www.zoogdiervereniging.nl.

Heeft u vleermuizen in uw huis en heeft u dringend behoefte aan informatie of u heeft een klacht? Kijk dan hier.

Steenuil

De steenuil is de kleinste in ons land voorkomende uil. De steenuil is in aantal sterk achteruitgegaan en staat daarom op de lijst van kwetsbare en bedreigde vogelsoorten. De steenuil is een echte ambassadeur van het cultuurlandschap: in een halfopen landschap met een afwisseling van hoogstambomen, heggen, knotbomen en (beweide) graslanden voelt hij zich prima thuis.
We organiseren regelmatig steenuilenprojecten. Een informatieavond voor bewoners maakt hier deel van uit. Verder richten we op verzoek nieuwe vrijwilligersgroepen op om nestkasten op te hangen en te onderhouden. Het opleiden van deze vrijwilligers gebeurt  in samenwerking met Steenuiloverleg Nederland (STONE).
Wat kunt u zelf doen voor steenuilen?

  • Nestgelegenheid bevorderen door het ophangen van nestkasten, knotten van wilgen, onderhouden van hoogstamfruitbomen en door oude schuurtjes te laten staan.
  • Voedselaanbod vergroten door overhoekjes met ruigte in stand te houden, een composthoop of takkenril aan te leggen.
  • Sterfte voorkomen door verdrinking in veebakken te voorkomen, gebruik van bestrijdingsmiddelen te beperken en schuilgelegenheid voor nestjongen aan te bieden.

Kijk ook op www.steenuil.nl www.vogelbeschermingnederland.nl of www.sovon.nl

Kerkuil

Deze middelgrote uil met zijn karakteristiek licht hartvormig gezicht, is een echte nachtvogel. Mannetjes en vrouwtjes verschillen niet van elkaar. Het voedsel bestaat uit verschillende soorten (spits)muizensoorten.  Bij voorkeur broedt de kerkuil op donkere, rustige en ruime plaatsen. Net als de steenuil voelt ook deze uil zich prima thuis in het kleinschalige cultuurlandschap.
Wat kunt u zelf doen?

  • Nestgelegenheid bevorderen door het ophangen van een nestkast in een schuur waar veel muizen voorkomen.
  • In stand houden van landschapselementen op het erf.
  • Voedselaanbod vergroten door overhoekjes met ruigte in stand te houden, een composthoop of takkenril aan te leggen.

Meer informatie: www.vogelbescherming.nl of www.kerkuil.com.
Kijk ook eens op www.kerkuilen.nu/webcam.htm‎  als u een kijkje wilt nemen in een bewoonde kerkuilenkast tijdens het broedseizoen.

Zwaluw

In Nederland komen verschillende soorten zwaluwen voor. In het cultuurlandschap treffen we vooral huiszwaluwen en boerenzwaluwen aan omdat hier zowel nestgelegenheid, nestmateriaal als voedsel voorradig is. Het zijn echte insecteneters: een huiszwaluw eet per dag wel 9000 insecten.
Huiszwaluwen broeden graag onder het overstekende deel van daken in nesten die zijn  gemaakt met klei of leemrijke aarde. Boerenzwaluwen broeden juist graag in boerenschuren. Zwaluwen hebben een voorkeur om met meerderen bij elkaar te broeden. Huiszwaluwen broeden jaarlijks vaak meerdere legsels uit waarbij dieren uit het eerdere legsel helpen met de verzorging van de latere legsels.
Met name de Huiszwaluw is sterk in aantal achteruitgegaan. Mogelijke oorzaak hiervoor is de achteruitgang van insecten door het gebruik van insecticiden en het verdwijnen van bloemrijke weilanden. Daarbij is bouwmateriaal voor het nest minder voorhanden door het verdwijnen van modderpoeltjes en –slootjes rond het erf. De jacht in sommige Afrikaanse landen zal ook bijdragen aan de afname van zwaluwen.
Wat u zelf kunt doen:

  • Ervoor zorgen dat modder voor handen is op het erf.
  • Ophangen van kunstnesten tegen de gevel (voor huiszwaluwen) of komvormige nestpannetjes in de schuur.
  • Schilderbeurten van het huis uitstellen tot na het broedseizoen.
  • Huiszwaluwen een vrije aanvliegroute bieden naar hun nest, bijvoorbeeld door tijdig te snoeien.
  • Voorkomen dat u overlast krijgt van de mest door een plankje te plaatsen onder het nest.
  • Een open stal (desnoods alleen een raam open laten) voor Boerenzwaluwen.
  • Geen insecticiden gebruiken, de zwaluwen doen in de plaats hiervan het werk.

Meer informatie op www.vogelbescherming.nl

Bij

Bijen zijn insecten die belangrijk werk verrichten als het gaat om behoud van biodiversiteit. Bij hun vliegtocht van bloem tot bloem zorgen zij voor bestuiving. Zowel de honingbij als de vele wilde bijensoorten zijn  onmisbaar bij de teelt van vruchten in de fruitteelt en tuinbouw. Maar ook als het gaat om de vorming van bessen en zaden bij u op het erf, gemeentelijk groen of landschapselementen in het buitengebied. Zo staan de bijen aan het begin van een hele keten: want deze zaden en bessen zijn onder andere weer belangrijk als voedsel voor bijvoorbeeld kleine zoogdieren of (zang)vogels. Die weer voedsel kunnen zijn voor uilen….
Wij helpen de bijen een handje door het samenstellen van bij-vriendelijk plantmateriaal in de vorm van ‘bijenbosjes’. Maar ook door samen met bewoners een bijenhotel te maken. Wilt u zelf een bijenhotel maken voor op uw erf? Of wilt u weten wat u verder kunt doen voor de bij? De folder ‘Geef de bij een bloemetje’ helpt u op weg. Hierin is een lijst opgenomen met planten die aantrekkelijk zijn voor bijen.

Actie speciale bloemenmengsels voor bijen. Bestel hier.

Kijk ook eens op: