Knotten voor het landschap!

Via de aanplantactie Knotten voor het landschap! bieden we bewoners in het buitengebied van Gelderland de stimulans om op de juiste plek in het landschap weer aantrekkelijke rijen knotbomen aan te planten. Bij knotbomen denken we vaak aan knotwilgen, maar ook andere soorten zijn geschikt om aangeplant en beheerd te worden als knotboom. Denk naast de knotwilg (schietwilg) aan de knoteik (gewone eik), knotes (gewone es) en knotels (zwarte els). De verschillende knotboomsoorten kennen allemaal een eigen specifieke en logische plek in ons landschap. Door knotbomen aan te planten helpt u mee aan de herkenbaarheid van ons landschap!

Een stukje geschiedenis

Knotbomen vormen al eeuwenlang een vertrouwd beeld in het Nederlandse cultuurlandschap. Bepaalde boomsoorten werden vroeger geknot om gebruikshout te leveren. Omdat deze wijze van houtproductie niet rendabel meer is dreigen deze markante knotbomen uit het landschap te verdwijnen. SLG stimuleert graag de aanplant van knotbomen om de eigenheid van het cultuurlandschap te behouden en te versterken.
De knotbomen staan doorgaans langs perceelranden en waterkanten. De wortels van de knotbomen vormen op de oevers een goede versteviging. Het knothout werd eeuwenlang toegepast bij het maken van erfafscheidingen, beschoeiingen en zinkstukken. Van de dikkere takken maakte men gereedschapstelen en de dunnere twijgen werden weer verwerkt door de mandenvlechter en de bezemmaker. Verder werd dit ook voor veevoer gebruikt. Het hout kon men natuurlijk ook goed gebruiken als brandstof.

Natuurwaarde

Oude noestige knotbomen kunnen allerlei planten en dieren herbergen. Menig vogel, zoals de steenuil, vindt in een knotwilg zijn nestplaats. Ook kleine knaagdieren en een groot aantal insecten wonen in knotbomen. Bomen, struiken, grassen, varens, mossen en paddenstoelen vinden een goede humusrijke voedingsbodem in vermolmde delen van oude knotbomen. De wilg is één van de eerste inheemse lentebloeiers en de bloemen vormen een belangrijke voedingsbron voor de bijen.

De spelregels

  • Heeft u plek voor rij knotbomen? Geadviseerd wordt een minimale afstand van 3 meter aan te houden tussen de (knot)bomen. Een plantafstand van 5-6 meter heeft vanuit landschappelijk en cultuurhistorisch oogpunt de voorkeur. Echter de onderlinge afstand kan per gebied verschillen en gebiedseigen zijn. Om deze te bepalen, kunt u zich laten inspireren door goed te kijken naar de platafstand van de bestaande oude knotbomenrijen in uw omgeving.
  • In verschillende delen van Gelderland komen van oudsher verschillende soorten knotbomen voor. Via de kaart met landschapstypen kunt u opzoeken in welk landschapstype u woont en welke knotbomen het beste in dat landschapstype passen.
  • De actie geldt tot maandag 27 november 2017. Tot die datum kunt u een ingevuld formulier mailen.
  • De uitdeeldag van de bestelde bomen is op vrijdag 8 december 2017. U kunt dan de bomen afhalen bij het SLG kantoor in Rozendaal en dezelfde dag (als het niet flink gevroren heeft) planten. Exacte informatie over de uitdeeldag ontvangt u na het insturen van uw bestelformulier. Informatie over het aanplanten en het knotten ontvangt u op de uitdeeldag. Daarnaast hebben we een leuk en duidelijk instructiefilmpje voor aanleg en beheer van knotbomen.
  • De maat van het plantmateriaal van de elzen, essen en eiken is 8/10 cm (al een mooi, flink formaat). De maat wordt aangegeven in cm stamomtrek op 1 m hoogte. De elzen, de eiken en de essen worden geleverd met wortelkluit.
  • De wilgen worden geleverd als staken en hebben nog geen wortelkluit. Na het planten vormt zich een wortelstelsel.
  • De eigen bijdrage voor een knotboom varieert per soort: de knotwilg € 4,- per stuk,  knotes € 14,- per stuk, knotels € 12,- per stuk en de knoteik € 18,- per stuk.
  • Tijdens de uitdeeldag heeft u de mogelijkheid de boom voor de eerste keer zelf te knotten! Zie onderstaande foto’s.

Let op:

  • Indien aanplant plaatsvindt langs een watergang bestaat de kans dat u voor de aanplant van een boom een aanlegvergunning dient aan te vragen bij het Waterschap. U dient deze vergunningscheck en aanvraag zelf te doen.
  • De mogelijkheid bestaat dat in het Bestemmingsplan van uw gemeente is vermeld dat bij aanplant een aanlegvergunning nodig is. U dient deze check en aanvraag zelf te doen.
  • In Gelderland zijn een aantal Knotgroepen actief; vrijwilligers die gezamenlijk de zorg dragen voor knotbomen in hun omgeving. Benieuwd of er een Knotgroep bij u in de buurt actief is? Kijk op de kaart van Gelderland met alle vrijwilligersgroepen en zoom in op uw woonplaats.

Vragen

Voor meer informatie kunnen belangstellenden terecht bij Martijn Grievink van SLG, telefoon 026-3537444 of m.grievink@landschapsbeheergelderland.nl.

nationale_postcode_loterij_nplDeze actie wordt mede mogelijk gemaakt door de Nationale Postcode Loterij

Doet u mee?

Vult u dan onderstaand formulier in. Na aanmelding nemen we contact met u op, om uw aanvraag nader af te stemmen en om het beplantingsplan goed vorm te geven.

Aanmeldformulier Knotten voor het landschap 2017

Hiermee meldt u zich aan voor de actie Knotten in het landschap. De velden met een * zijn verplicht.
  • Omschrijf de locatie waar u de rij knotbomen wilt aanplanten of stuur een locatiekaart naar m.grievink@landschapsbeheergelderland.nl). Kijk ook op de Landschapstypenkaart welke bomen geschikt zijn.
  • Als u wilt kunnen we voor u ook boomkokers bestellen, ter bescherming tegen vraat van o.a. konijnen. Deze boomkokers kosten € 2,- per stuk. Hoeveel boomkokers wilt u:
  • U ontvangt een bevestigingsmail. Via Landschapsnieuws houden we bewoners en vrijwilligers in Gelderland op de hoogte over nieuwe projecten en acties in het landschap. Wilt u Landschapsnieuws niet ontvangen, verwijder dan het vinkje. U kunt zich ten allen tijde afmelden via een link onderaan iedere editie van Landschapsnieuws.
  • Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.

Ook interessant