Werkgroep Oké (Onderhoud kleine landschapselementen)

Een landschapsbeheergroep is actief met het beheer van kleine landschapselementen in het buitengebied. Vaak zijn dit hagen, knotbomen, struwelen en bomen(lanen). Deze kunnen op het terrein van de gemeente, het waterschap of een particuliere eigenaar liggen. Soms heeft een groep een eigen gebied in beheer of eigendom. Er wordt voornamelijk in het winterseizoen gewerkt. De meeste groepen komen op zaterdag(ochtend) bij elkaar, maar soms is de werkdag een doordeweekse dag. Lekker buiten werken, samen aan de slag en even het hoofd leeg maken zijn termen die passen bij dit vrijwilligerswerk.

In Ooij en Oud Zevenaar hebben we nog veel en mooie natuur. Daar kunnen en willen we van genieten, maar we kunnen meer. Vandaar deze werkgroep, die is ontstaan naar aanleiding van een amfibieën onderzoek in de Liemers en het enthousiasme van een paar mensen om onderhoud te plegen tbv van bijzondere natuur in de eigen omgeving.

Natuurwerkdag_2013_ZevenaarkleinknotterOntstaan van de werkgroep
Nadat er kamsalamanders werden gevonden in een poel nabij de kerk is die op verzoek weer uitgebaggerd door de gemeente. Deze was in de loop der jaren dicht gegroeid met riet. Zonder onderhoud groeit de poel in enkele jaren dicht en is de poel voor de soort niet meer geschikt. Om deze opslag van riet, en zo de verlanding tegen te gaan is de werkgroep opgericht. En om zicht op de poel door wandelaars te houden is toen ook besloten om het weitje ervoor ook te gaan maaien. Door het maaisel op hopen te zetten hopen we dat er een keer ringslangen hun eieren gaan afzetten in de broeihoop. Deze soort wordt af en toe waargenomen in de Liemers en door het aanbieden van een eiafzetplek hopen we deze soort vaker tegen te kunnen komen. Bovendien functioneert de hoop als schuilplaats voor allerlei dieren.

Naamgeving
De naamgeving is een afkorting van Onderhoud Kleine landschapsElementen (Oké). Deze Kleine Landschaps elementen zijn vaak beeldbepalend of belangrijk als stapsteen voor diverse soorten. Maar tegelijkertijd wordt er vaak geen onderhoud aan gedaan omdat dit of vergeten wordt of er is geen geld voor.

Ons doel: Een werkgroepje dat zich bezig houdt met het onderhoud van kleine landschapselementen in onze directe omgeving, binnen Zevenaar en in overleg met alle betrokkenen. Dit kunnen zijn: poelen, omgeving van poelen inclusief broedhopen, houtopstanden, hooiweitjes, dijktaluds, e.d. Vaak is er wel geld voor aanleg en groot onderhoud, maar tussendoor gebeurt er weinig, daardoor groeien er vaak alleen nog brandnetels of riet en verarmt het gebied, dat kan niet de bedoeling zijn van de gedane investering. Er is regelmatig overleg en afstemming met betrokken instanties, zodat we deze instanties niet voor de voeten lopen, maar inspelen op de gewenste situatie.

Er zijn een aantal situaties, waarbij door wat kleine schoonmaakwerkzaamheden te doen, de zon de grond weer kan opwarmen, dit kan dan een beter biotoop opleveren voor de reptielen, amfibieën, vogels en insecten. Ook als we op stukken grond de ruigte maaien, kan er een andere biotoop ontstaan. We verwachten dan een bloemrijker grasland. Het maaisel wordt hierbij niet afgevoerd maar op broedhopen gezet. Dit trekt dan weer veel dieren aan, denk hierbij aan ringslang ( reeds een volwassen vrouwtje gezien in de Grote Gelderse Waard), wezel, muizen, bunzing en egels.

Werkmateriaal
Voor het uitvoeren van de werkzaamheden hebben we op kosten van de dorpsraad Ooy en Oud Zevenaar een bosmaaier, kettingzaag, harken en rieken kunnen kopen. Daarnaast maken we dankbaar gebruik van gereedschap dat we kunnen lenen van het SLG (Stichting Landschapsbeheer Gelderland).

Uitbreiding
Sinds het ontstaan van de werkgroep is het aantal werkzaamheden uitgebreid, dit ook door het toenemend aantal vrijwilligers ( in 2014 35 liefhebbers). Ging het eerst om de poel bij de kerk en de poel bij de Gelderse waard, inmiddels zijn er 11 poelen, een gedeelte van het struinpad en een aantal hooilandjes aan toegevoegd.

Werkzaamheden
De werkzaamheden bestaan uit het 1 maal per jaar maaien van de poelen met een heggenschaar op een bosmaaier. Deze lenen we van SLG en hiermee kunnen we onder water het riet e.d. maaien. Ook lenen we van SLG een maaibalk waarmee we de weitjes en het pad kunnen maaien. Dit gebeurt 2 X per jaar. Door het maaien en dit op hopen te zetten proberen we de boel te verschralen en op die wijze een andere vegetatie te krijgen.

Natuurwerkdag_2013_ZevenaarkleinPlannen
Plannen hebben we nog genoeg alleen valt het niet mee om die te realiseren. Enerzijds gebrek aan geld anderzijds aan mankracht. Wel hebben we een aanzet gegeven tot het herstel van het rabattenbos bij de kerk van Oud Zevenaar. We hebben daar de wilgen geknot en een 250 meter lange sloot van takken en hout ontdaan. Bovendien is een subsidie toegezegd van het Baron en Baronesse van Hemert tot Dingshof-Coldeweij Fonds. Dit is een bedrag van 10.000 euro voor het laten uitdiepen van de sloten in dit bosje. Dit bosje is een rabattenbos dat ernstig is verwaarloosd. In de jaren 50 van de vorige eeuw werden er nog wilgentenen gekapt, dan ging men met een bootje door de sloten. Het is een griendhout bosje waar vermoedelijk al 50 jaar nauwelijks naar is gekeken. Om te voorkomen dat het bosje nog verder vervalt, moeten er dringend maatregelen genomen worden. Het bosje wordt gebruikt door o.a. reeën en roerdomp en kamsalamander, die op dit moment te weinig dekking hebben door het omvallen van bomen en de kale stukken die daardoor ontstaan. Voor de kamsalamander dreigt er ook een tekort aan overwinteringplaatsen. Om voor deze soorten weer voldoende leefgebied te creëren willen wij als werkgroep het bosje cyclisch verjongen en de sloten tussen de rabatten weer op diepte proberen te krijgen. Voor dit plan is 3 jaar uit getrokken om de sloten hout vrij te maken en de bagger weer op de rabatten te leggen. De sloot onderaan de dijk kunnen we gebruiken als testcase voor het verder verloop van de werkzaamheden. De sloten worden in ieder geval ontdaan van het hout. Voor het verdere werk moeten we kijken wat de mogelijkheden zijn. Een gedeelte wordt hakhout en mogelijk planten we er nog wat andere soorten bij om de biodiversiteit te vergroten. Ook wordt er takkenbossen geleverd voor het stoken van het bakhuisje aan de Slenterweg. Daarnaast wordt het vrij gekomen hout versnipperd en gebruikt voor het verwarmen van kassen.

Meer informatie

Belangstellende kunnen zich ook melden bij de coördinator:
Rieny Putmans of gewoon aan het adres Waardsmanscamp 11 in Ooij/Zevenaar